Oorspronkelijk gepubliceerd op 17 juli 2026 en herschreven in november 2026: korter en eenvoudiger, met nieuwe delen over routes en hun tracks, bestanden die beide bevatten, en een tabel van hoe verschillende apps elk onderdeel noemen. Vertaald uit het Engels.
De hoofdpunten in twee minuten (in het Engels). Bekijk hem op een eigen pagina, met de tekst.
Open het officiële parcoursbestand van de Ultra-Trail du Mont-Blanc in de ene app en het is 172 km. Open hetzelfde bestand in een andere app en het is 288 km, met rechte lijnen dwars over de gletsjers.
Er is niets mis met het bestand. Het bevat twee dingen: een track (<trk>), het parcours zelf, en een route (<rte>) met de 35 controleposten van de race. De twee apps lezen dat paar gewoon anders: de ene toont de controleposten als punten langs de track, de andere plakt ze er achteraan als nog meer lijn. Om te zien hoe dat kan, moet je de drie dingen kennen die een GPX-bestand kan bevatten.
Drie soorten gegevens
Een GPX-bestand is een tekstbestand. Het kan elke combinatie van drie soorten locatiegegevens bevatten:
| GPX-naam | In gewone woorden | |
|---|---|---|
| Track | <trk> |
De lijn zelf: duizenden punten, om de paar meter een. |
| Route | <rte> |
Een korte lijst punten om langs te gaan, op volgorde. Het toestel bepaalt zelf de weg ertussen. |
| Waypoint | <wpt> |
Eén losse plek: een waterkraan, een top, een camping. Geen volgorde, geen lijn. |
Dit zijn drie aparte dingen, geen drie manieren om hetzelfde op te slaan. Een bestand kan een track, een route en waypoints samen bevatten, of maar één ervan, en zelfs meerdere tracks en routes. Weten welke erin zitten, en waarvoor elk dient, is de sleutel om een bestand te lezen.
De verticale stippellijnen tonen iets wat de meesten over het hoofd zien: als een planner de track uit de route maakt, kan hij voor elk routepunt een partnerpunt in de track bewaren (verderop meer daarover). GPX zelf legt dat verband niet.
Zo ziet elk eruit in het bestand:
<gpx version="1.1" creator="SomeApp">
<wpt lat="45.9235" lon="6.8690">
<name>Startlijn Chamonix</name>
</wpt>
<rte>
<rtept lat="45.9235" lon="6.8690"/>
<rtept lat="45.8875" lon="6.7742"/>
</rte>
<trk>
<trkseg>
<trkpt lat="45.923539" lon="6.869039"><ele>1043.3</ele></trkpt>
<trkpt lat="45.923553" lon="6.869055"><ele>1043.5</ele></trkpt>
</trkseg>
</trk>
</gpx>
Tracks: de lijn
Als mensen "de GPX" zeggen, bedoelen ze bijna altijd de track. Dat is het precieze pad, punt voor punt getekend, meestal met een hoogte (<ele>) op elk punt.
Een track kan een rit zijn die je opgenomen hebt, of een die je in een app gepland hebt en nooit gereden. Ze zien er hetzelfde uit. Opgenomen tracks hebben meestal een <time> op elk punt en geplande vaak niet, maar dat is maar een aanwijzing: een geplande track kan tijden bevatten, en een app kan ze uit een opname weghalen.
Routes: de punten om langs te gaan
Een route is geen lijn. Het is een lijst punten, zoals "begin hier, ga hierlangs, eindig daar". Wat ertussen gebeurt, bepaalt het toestel: een navigatiesysteem berekent zelf de wegen, en kan andere wegen kiezen dan jij gepland had.
Veel navigatiesystemen maken onderscheid tussen twee soorten routepunten:
- Viapunten: plekken waar je moet komen. Het toestel kondigt ze aan.
- Vormpunten (shaping points): punten die de route alleen over een weg buigen die je wilt. Je passeert ze zonder melding.
Dit zijn begrippen van navigatiesystemen, geen onderdeel van GPX zelf, en elke app slaat ze op zijn eigen manier op.
Routes zijn springlevend. Motornavigatie zoals de Garmin Zumo, en apps zoals BaseCamp en Cruiser, gebruiken ze elke dag, en Kurviger biedt ze aan bij zijn GPX-exportkeuzes voor die toestellen (zijn eigen .kurviger-bestand is het hoofdformaat). En niet elke route is kort: sommige apps (Footpath bijvoorbeeld) schrijven een hele gedetailleerde lijn als route in plaats van als track.
Waypoints: plekken
Een waypoint is een speld op de kaart met een naam, en vaak een pictogram (<sym>) en een notitie. Het hoort bij geen lijn en heeft geen volgorde. PitStopper leest waypoints als POI's en schrijft je POI's weg als waypoints (meer in GPX waypoints and FIT course points, in het Engels).
Van route naar track: wat een router doet
Een router zet een paar routepunten om in een track. PitStopper gebruikt BRouter; Komoot, Garmin en anderen hebben hun eigen. Ze doen allemaal dezelfde vier stappen:
- Je klikt een paar punten: dat is de route.
- Naar de weg: de router verplaatst elk punt naar de dichtste weg die je profiel toelaat. Een fietsprofiel kiest geen autosnelweg.
- De weg zoeken: hij zoekt over het wegennet de beste weg ertussen, beoordeeld volgens het profiel.
- De track schrijven: een punt in elke bocht, met de namen van je punten en de afslagaanwijzingen op de bijpassende trackpunten.
Wat eruit komt, is een track. De routepunten waarop je klikte, zijn alleen wat erin ging.
Daarom maakt het uit wat je naar een toestel stuurt. Stuur de track en het volgt jouw lijn. Stuur de route en het toestel doet stap 2 en 3 opnieuw met zijn eigen kaarten en instellingen, en kan dus andere wegen kiezen. Daarom sturen motorrijders met een Garmin Zumo vaak allebei.
Een route en haar track: tweelingen
Stap 2 verdient een nadere blik. Je klikt naast de weg; de router zet een bijpassend trackpunt op de weg.
Als een router de track zo maakt, kan hij elk routepunt bewaren als een bijpassend punt op de berekende weg: twee punten voor dezelfde bedoelde plek, een paar meter uit elkaar. GPX legt dat verband niet; de app die het bestand maakte wel. Het routepunt ligt naast de weg, waar je klikte; zijn tweeling ligt erop. Alles wat het routepunt meedraagt, zoals een naam ("Koffiestop") of een notitie, kan naar zijn tweeling worden gekopieerd. Zo zetten navigatie-apps je stops en afslagen in de track. Ons artikel The Navigation Hidden in Your GPX (in het Engels) laat zien hoe dat eruitziet.
Als een bestand een route en een track heeft
Een bestand kan beide bevatten, en GPX zegt niet wat dat betekent. In de praktijk betekent het een van twee dingen:
- Een lijst met stops. De track is het parcours en de route somt plekken onderweg op. Het UTMB-bestand is zo: 26.738 trackpunten voor het parcours, en 35 routepunten die de bevoorradings- en controleposten zijn.
- Dezelfde rit, twee keer. De track is de lijn om te volgen, en de route is het plan dat een navigatiesysteem nodig heeft om opnieuw te berekenen als je van de koers afwijkt. Cruiser en BaseCamp schrijven zulke bestanden voor een Garmin Zumo. Je herkent dit soort doordat elk routepunt precies op een via- of vormpunt van de track ligt.
Dat is het raadsel van de 288 km. De ene app plakte de 35 controleposten achter de track alsof het nog meer lijn was, en trok rechte lijnen van post naar post rond de berg. De andere app, net als Garmin Connect, gebruikte de track als parcours en liet de routepunten punten blijven:
PitStopper gebruikt de track als lijn. Routepunten die plekken onderweg zijn, worden stops (POI's). Routepunten die op de eigen via- en vormpunten van de track liggen, zijn dezelfde rit nog eens en blijven dus ongemoeid. En de converter van de GPX-inspector schrijft de route van een bestand terug precies zoals ze binnenkwam.
Nog een tip uit het UTMB-bestand: de beschrijving zegt "172.4 km", maar een beschrijving is gewoon tekst die iemand intikte. Meet de track; vertrouw het label niet.
Afslag-voor-afslag-aanwijzingen
GPX 1.1 heeft geen standaardelement voor afslagaanwijzingen zoals "sla hier linksaf", dus gebruikt elke app zijn eigen extensies of gewoonten. Daarom verdwijnen afslagaanwijzingen vaak als een bestand van app naar app gaat. Ze komen terecht op trackpunten (Cruiser en PitStopper), op routepunten (Ride with GPS) of op waypoints, die Locus aan een punt van de track koppelt, zodat de waypointlijst vol afslagen staat. Garmins FIT- en TCX-courses hebben wel een echte plek, course points, en daarom willen fietscomputers vaak een FIT-bestand voor afslagmeldingen.
Hetzelfde ding, andere namen
Veel verwarring komt door de woorden die apps gebruiken. Hetzelfde woord betekent iets anders in verschillende apps, en hetzelfde ding heeft veel namen:
| App | De lijn die je volgt | Punten om langs te routeren | Eén losse plek |
|---|---|---|---|
| GPX zelf | track | route | waypoint |
| Garmin BaseCamp, Zumo | track | route (via- en vormpunten), naar het toestel gestuurd als "trip" | waypoint |
| Garmin Edge, Connect (FIT) | course | (geen) | course point |
| TomTom Rider | journey | stops (via- en vormpunten allebei) | POI |
| Kurviger | track | route ("een verzameling waypoints") | waypoint |
| Cruiser | route | route | favoriet |
| OsmAnd | track | routepunten | favoriet |
| Locus Map | track | (geen: een GPX-route wordt als track ingelezen) | punt |
| Organic Maps | track | bladwijzer | |
| Komoot | tour | highlight | |
| Ride with GPS | track | route (afslagpunten met aanwijzingen) | POI |
| Wahoo, Hammerhead | route | POI | |
| Suunto | route | waypoints op de route | POI |
| AllTrails | "GPX Track" | "GPX Route" | waypoint |
| PitStopper | route | stops, behalve als het de eigen via- en vormpunten van de track zijn | POI |
Drie dingen vallen op:
- "Route" betekent minstens vier dingen: de lijn zelf, de punten waarlangs een navigatiesysteem rekent, Garmins berekende "trip", en, in sommige apps, een hele gedetailleerde lijn geschreven als
<rte>. - De lijn die je volgt heeft minstens zes namen: track, route, course, tour, trail en journey.
- Een plek heeft er minstens vijf: waypoint, POI, favoriet, bladwijzer en highlight.
Dus als iemand zegt "stuur me de route", loont het om te vragen welke ze bedoelen.
Gecontroleerd in november 2026 aan de hand van de helppagina's en gebruikersfora van elke app. Apps veranderen, dus zie dit als een leidraad. De namen staan zoals de Engelstalige versies van de apps ze gebruiken.
Zo zie je of een GPX-bestand een track of een route bevat
Hoe een app het ook noemt, het bestand zelf zegt het. Open het in een teksteditor en kijk naar de tags.
Een track ziet er zo uit: <trk>, dan een of meer <trkseg>, dan de <trkpt>-punten:
<trk>
<trkseg>
<trkpt lat="45.9235" lon="6.8690"/>
<trkpt lat="45.9236" lon="6.8691"/>
</trkseg>
</trk>
Een route ziet er zo uit: <rte>, met de <rtept>-punten er rechtstreeks in:
<rte>
<rtept lat="45.9235" lon="6.8690"/>
<rtept lat="45.8875" lon="6.7742"/>
</rte>
En elk waypoint is een losse <wpt>, buiten beide. Vind je <trk>, dan bevat het bestand een track; <rte>, een route; allebei, dan allebei. Het aantal punten vertelt meer: duizenden <trkpt> is een getekende lijn, een handvol <rtept> is een lijst plekken.
Lees je liever geen XML, zet het bestand dan in onze GPX Inspector (in het Engels): die toont de tracks, routes en waypoints in een bestand, en hoeveel punten elk heeft.
De rest van een GPX-bestand
Tracks, routes en waypoints zijn de hoofdonderdelen. Een paar andere zijn handig om te kennen:
<metadata>: de naam, beschrijving, auteur en datum van het bestand.<trkseg>: een track kan in segmenten zijn opgedeeld. Dat gebeurt vaak waar de opname stopte, in een tunnel of toen de batterij leeg was, maar een bestand kan ook bewust aparte stukken gescheiden houden. Hoe dan ook is het gat echt: een app mag er geen rechte lijn overheen trekken.
- Op elk punt:
<ele>(hoogte in meters),<time>,<name>,<desc>en<cmt>(notities),<sym>(het pictogram dat een toestel moet tonen) en<type>. <extensions>: extra gegevens die een app of toestel toevoegt, zoals hartslag, cadans, vermogen, lijnkleur of afslagaanwijzingen. Apps die een extensie niet begrijpen, slaan ze over.- Het
creator-attribuut: welke app het bestand maakte. Sommige diensten behandelen bestanden anders naargelang wie ze maakte.
Gegevens raken onderweg kwijt
Een bestand gaat vaak door meerdere apps: gepland in de ene, naar een horloge gestuurd, in een andere geüpload, met een vriend gedeeld. Bij elke stap kan er iets verdwijnen: de route, de pictogrammen van de waypoints, de hartslag, de tijden, of het grootste deel van de trackpunten. Elke app schrijft nog steeds een geldig GPX-bestand, alleen met minder erin.
Als iets belangrijk voor je is, controleer dan of het bewaard bleef, en houd het originele bestand bij.
Wat stuur je naar je toestel
| Als je wilt dat... | Stuur |
|---|---|
| je toestel precies jouw lijn volgt | een track |
| een navigatiesysteem zelf de wegen tussen je stops bepaalt | een route (veel apps laten je beide sturen) |
| plekken op de kaart staan | waypoints |
| je afslagmeldingen krijgt op een Garmin- of Wahoo-fietscomputer | een FIT-course, als je planner die aanbiedt |
Nieuw met GPX? Begin met onze beginnersgids voor het lezen van een GPX-bestand (in het Engels). Voor alles wat een PitStopper-export toevoegt, en waar het in het bestand staat, zie What's inside a PitStopper GPX file. En om de 35 controleposten van de UTMB aan het werk te zien, lees ons artikel over het plannen van de UTMB-nachten (in het Engels).
Parcoursbestand © de UTMB-organisatie, geëxporteerd via TrailSplits. Schermafbeeldingen uit PitStopper; de versie van 288 km reconstrueert een inleesfout die we vonden en herstelden toen we de eerste versie van dit artikel schreven. Miniatuurfoto door Jack Anstey op Unsplash. De lijnen tussen routepunten en track komen uit een schets van een lezer.
